Coaching Và Mentoring: Ưu Nhược Điểm Và Cách Áp Dụng Hiệu Quả

Trong nhiều doanh nghiệp, Coaching và Mentoring thường bị hiểu giống nhau hoặc gộp chung thành hình thức kèm cặp nhân sự.

Cách tiếp cận này khiến doanh nghiệp áp dụng sai phương pháp phát triển con người, dẫn đến hiệu quả thấp và tốn nguồn lực quản lý.

Thực tế, Coaching và Mentoring khác nhau rõ ràng về mục tiêu, thời gian áp dụng và cách tương tác với nhân viên, doanh nghiệp cần hiểu rõ để tránh chọn sai phương pháp cho vấn đề nhân sự đang gặp phải.

1. Phân biệt bản chất giữa Coaching và Mentoring

Trước khi triển khai, cần thống nhất cách hiểu đúng về Coaching và Mentoring trong môi trường doanh nghiệp.

Coaching (Huấn luyện / khai vấn)

Coaching tập trung vào hiệu suất hiện tại và một kỹ năng hoặc vấn đề cụ thể trong công việc. Người thực hiện Coaching không bắt buộc phải giỏi chuyên môn hơn nhân viên, mà cần có kỹ năng đặt câu hỏi, dẫn dắt để nhân viên tự xác định vấn đề và tự đề xuất cách giải quyết.

Trọng tâm của Coaching là hỗ trợ nhân viên cải thiện cách làm việc, không phải đưa ra lời giải thay.

Mentoring (Cố vấn)

Mentoring là mối quan hệ phát triển dài hạn, tập trung vào định hướng nghề nghiệp và năng lực tổng thể. Mentor là người có kinh nghiệm thực tế, đi trước trong nghề, chia sẻ bài học, kinh nghiệm và góc nhìn để giúp Mentee phát triển bền vững.

Mentoring thiên về định hướng và truyền kinh nghiệm hơn là giải quyết vấn đề ngắn hạn.

>>>>>>> Xem nhiều: Khóa học hành chính nhân sự tại Hà Nội

2. Coaching: Ưu điểm, hạn chế và thời điểm áp dụng

Trong doanh nghiệp, Coaching thường được triển khai theo các mô hình có cấu trúc, phổ biến là GROW (xác định mục tiêu – nhìn lại thực tế – lựa chọn phương án – cam kết hành động).

Ưu điểm

Coaching giúp cải thiện hiệu suất trong thời gian ngắn do tập trung xử lý các vấn đề cụ thể phát sinh trong công việc hàng ngày. Nhân viên chủ động tìm giải pháp nên mức độ cam kết thực hiện cao.

Hiệu quả Coaching có thể đo lường thông qua KPI hoặc kết quả công việc sau từng giai đoạn.

Hạn chế

Coaching đòi hỏi thời gian và kỹ năng của người quản lý. Nếu người thực hiện thiếu kỹ năng dẫn dắt, buổi Coaching dễ trở thành buổi phê bình hoặc chỉ đạo một chiều, làm giảm động lực của nhân viên.

Khi nào nên dùng Coaching: Coaching phù hợp khi nhân viên gặp khó khăn ở một kỹ năng cụ thể như bán hàng, quản lý thời gian, lập kế hoạch; khi nhân viên mới được thăng chức; hoặc khi hiệu suất giảm nhưng chưa xác định rõ nguyên nhân.

3. Mentoring: Ưu điểm, hạn chế và thời điểm áp dụng

Mentoring mang tính định hướng dài hạn và phát triển tư duy.

Ưu điểm

Mentoring giúp chuyển giao kinh nghiệm thực tế và các kiến thức khó thể hiện bằng tài liệu. Nhân viên có định hướng phát triển rõ ràng, từ đó tăng mức độ gắn bó với doanh nghiệp. Đây cũng là công cụ quan trọng để chuẩn bị đội ngũ kế thừa cho các vị trí quản lý.

Hạn chế

Kết quả Mentoring khó đo lường trong ngắn hạn và cần thời gian để thể hiện. Nếu không kiểm soát tốt, Mentor có thể áp đặt cách nghĩ cá nhân, làm hạn chế sự linh hoạt và đổi mới của Mentee. Ngoài ra, mối quan hệ Mentoring chỉ hiệu quả khi có sự phù hợp và tự nguyện từ hai phía.

Khi nào nên dùng Mentoring: Mentoring phù hợp với chương trình phát triển nhân sự tiềm năng, hỗ trợ nhân viên mới hòa nhập văn hóa doanh nghiệp hoặc phát triển tư duy quản lý cho đội ngũ quản lý cấp trung.

>>> Xem thêm:

• Quy Trình Xử Lý Kỷ Luật Lao Động Đúng Luật Doanh Nghiệp Cần Biết
• Mẫu Phụ Lục Hợp Đồng Lao Động
• Không Có Hợp Đồng Lao Động Có Được Hưởng BHXH Không?
• Hướng Dẫn Quyết Toán Thuế TNCN Cuối Năm Đúng Quy Định
• OKR Là Gì? Khác Gì So Với KPI?
• Cách Viết Giấy Ủy Quyền Chuẩn Mẫu Hành Chính Mới Nhất

4. So sánh nhanh Coaching và Mentoring

Coaching tập trung vào công việc và nhiệm vụ cụ thể, có thời gian áp dụng ngắn hạn, người dẫn dắt đóng vai trò hỗ trợ và đặt câu hỏi, mục tiêu là cải thiện hiệu suất hiện tại.

Mentoring tập trung vào con người và sự nghiệp dài hạn, kéo dài nhiều tháng hoặc nhiều năm, người dẫn dắt đóng vai trò cố vấn, chia sẻ kinh nghiệm, mục tiêu là chuẩn bị cho các bước phát triển trong tương lai.

5. Phối hợp Coaching và Mentoring theo mô hình 70–20–10

Để đạt hiệu quả cao, doanh nghiệp nên kết hợp cả hai phương pháp theo từng giai đoạn phát triển của nhân viên, theo mô hình học tập 70-20-10:

Giai đoạn 1: Onboarding & Hội nhập (Dùng Mentoring)

Gán một “Buddy” hoặc Mentor để giúp nhân viên hiểu văn hóa, quy trình và các mối quan hệ nội bộ.

Mục đích: Giúp nhân viên an tâm và hòa nhập nhanh.

Giai đoạn 2: Thực thi công việc (Dùng Coaching)

Quản lý trực tiếp sử dụng kỹ năng Coaching hàng tuần/hàng tháng để rà soát mục tiêu, sửa lỗi sai và tối ưu quy trình làm việc.

Mục đích: Đảm bảo KPI được hoàn thành.

Giai đoạn 3: Phát triển tài năng/Thăng tiến (Dùng Mentoring + Coaching nâng cao)

Khi nhân viên đã thành thạo, gán Mentor là lãnh đạo cấp cao hơn để định hướng lộ trình thăng tiến.

Thuê Executive Coach (bên ngoài) nếu cần khai phá tư duy lãnh đạo mới mẻ.

6. Các sai lầm thường gặp khi triển khai

Thứ nhất, Ép buộc kết đôi (Forced Matching):

Chỉ định Mentor và Mentee một cách áp đặt mà không xem xét mức độ phù hợp, không quan tâm đến sự tương thích về tính cách hay mong muốn. Điều này khiến mối quan hệ Mentoring mang tính hình thức, thiếu sự chủ động và trách nhiệm từ Mentor và Mentee, dẫn đến hiệu quả triển khai thấp.

Thứ hai, Quản lý làm thay việc của nhân viên:

Trong quá trình Coaching, quản lý làm thay việc của nhân viên hoặc đưa ra giải pháp ngay, làm mất cơ hội học hỏi và tự chịu trách nhiệm hay khả năng tư duy của nhân viên..

Thứ ba, Không có thỏa thuận rõ ràng:

Không thống nhất rõ mục tiêu, tần suất trao đổi và phạm vi nội dung ngay từ đầu, khiến chương trình dễ bị gián đoạn.

Coaching và Mentoring không thay thế cho nhau mà bổ trợ lẫn nhau trong chiến lược phát triển nhân sự. Khi được hiểu đúng và áp dụng đúng thời điểm, hai phương pháp này giúp doanh nghiệp vừa cải thiện hiệu suất hiện tại, vừa xây dựng đội ngũ nhân sự cho các giai đoạn phát triển tiếp theo.

>>> Tham khảo thêm:

• Top 03 Trung Tâm Đào Tạo Hành Chính Nhân Sự Tốt Nhất Hiện Nay
• TOP 5+ Khóa Học Hành Chính Nhân Sự Online Tốt Nhất Hiện Nay
• Học Hành Chính Nhân Sự Tại Hà Nội Ở Đâu Uy Tín Và Chất Lượng?

Hy vọng rằng qua bài phân tích chi tiết của Kỹ Năng CB sẽ giúp bạn hiểu rõ nội dung về Coaching Và Mentoring: Ưu Nhược Điểm Và Cách Áp Dụng Hiệu Quả.

Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào khác về nhân sự, đừng ngần ngại để lại bình luận bên dưới để cùng thảo luận và giải đáp! Chúc bạn thành công!