Doanh Nghiệp Nên Trả Lương GROSS Hay Lương NET? So Sánh Và Lựa Chọn

Với hình thức trả lương (lương Gross hay lương Net) không chỉ ảnh hưởng đến chi phí nhân sự mà còn tác động trực tiếp đến việc tuân thủ pháp luật lao động, bảo hiểm và thuế.

Trên thực tế, nhiều tranh chấp về tiền lương, bảo hiểm xã hội và thuế thu nhập cá nhân phát sinh không phải do mức lương thấp, mà do doanh nghiệp và người lao động không thống nhất rõ bản chất của hình thức trả lương ngay từ đầu.

Bài viết dưới đây, Kỹ năng CB sẽ phân tích về hai hình thức trả lương Gross và Net, chỉ ra ưu – nhược điểm của từng phương án và đưa ra khuyến nghị lựa chọn phù hợp trong bối cảnh hiện nay.

1. Phân biệt khái niệm lương Gross và lương Net

Để lựa chọn đúng hình thức trả Lương NET và lương GROSS, trước hết cần thống nhất khái niệm và bản chất của từng loại lương theo thực tiễn áp dụng và quy định pháp luật hiện hành.

1.1. Lương Gross là gì?

Lương Gross là mức lương thỏa thuận trước khấu trừ, được ghi nhận trong hợp đồng lao động, làm căn cứ để tính các khoản khấu trừ bắt buộc theo quy định pháp luật.

Lương Gross bao gồm:

– Tiền lương thực nhận (lương Net): số tiền người lao động nhận được sau khi đã khấu trừ các khoản phải nộp.

– Các khoản trích nộp thuộc trách nhiệm người lao động, bao gồm:

• Bảo hiểm xã hội (BHXH)
• Bảo hiểm y tế (BHYT)
• Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN)

Tổng tỷ lệ hiện hành là 10,5% trên tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm.

– Thuế thu nhập cá nhân (TNCN), nếu phát sinh nghĩa vụ thuế.

Về bản chất, lương Gross phản ánh mức thu nhập trước khấu trừ của người lao động, còn tổng chi phí nhân sự của doanh nghiệp sẽ bao gồm:

Lương Gross + phần bảo hiểm bắt buộc do doanh nghiệp đóng (hiện phổ biến là 21,5%) và các chi phí phúc lợi khác (nếu có).

>>>>>>> Xem nhiều: Khóa học hành chính nhân sự tại Hà Nội

1.2. Lương Net là gì?

Lương Net là số tiền người lao động thực nhận hàng tháng sau khi đã trừ toàn bộ các khoản bảo hiểm bắt buộc và thuế TNCN theo quy định.

Khi thỏa thuận trả lương Net, doanh nghiệp có trách nhiệm:

• Xác định lại mức lương trước khấu trừ tương ứng (Gross quy đổi).
• Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ khấu trừ, kê khai và nộp thuế, bảo hiểm thay cho người lao động.

Công thức cơ bản:

Lương Net = Lương Gross − (BHBB (10,5%​) +Thuế TNCN)

2. So sánh sự khác biệt giữa lương Gross và lương Net

Đánh giá sự khác biệt giữa lương Gross và Net bằng bảng sau:

3. Phân tích hình thức trả lương Gross

3.1. Ưu điểm

• Dễ quản lý chi phí nhân sự

Doanh nghiệp chủ động hoạch định ngân sách. Khi Nhà nước điều chỉnh tỷ lệ đóng bảo hiểm hoặc chính sách thuế, phần thay đổi thuộc trách nhiệm người lao động sẽ được phản ánh trực tiếp qua khấu trừ, tránh phát sinh chi phí ngoài dự kiến.

• Minh bạch và thuận lợi tuân thủ pháp luật

Việc tính lương, bảo hiểm và thuế đều dựa trên một mức lương cố định, giúp hạn chế sai sót trong kê khai và quyết toán.

• Giảm rủi ro tranh chấp lao động

Người lao động hiểu rõ nghĩa vụ và quyền lợi của mình, đặc biệt là mức đóng BHXH – yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến các chế độ dài hạn như thai sản, hưu trí, ốm đau.

3.2. Nhược điểm

• Dễ gây hiểu nhầm nếu không giải thích rõ

Nhân viên mới có thể cảm thấy thu nhập thực nhận thấp hơn kỳ vọng nếu chỉ nhìn vào con số lương ghi trong hợp đồng mà không được hướng dẫn cách tính Net.

4. Phân tích hình thức trả lương Net

4.1. Ưu điểm

• Đơn giản với người lao động

Người lao động chỉ quan tâm đến số tiền thực nhận, không cần theo dõi chi tiết các khoản khấu trừ.

• Thuận lợi khi đàm phán với nhân sự cấp cao hoặc chuyên gia

Với các vị trí chịu thuế suất TNCN cao, cam kết lương Net giúp ứng viên an tâm về thu nhập ròng.

4.2. Nhược điểm và rủi ro pháp lý

• Rủi ro tuân thủ pháp luật

Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp trả lương Net nhưng lại đóng BHXH trên mức lương thấp hoặc mức tối thiểu vùng.

Theo Luật BHXH 2024 và các nghị định xử phạt hiện hành, hành vi đóng không đúng căn cứ có thể bị truy thu, xử phạt và tính lãi chậm nộp.

• Gia tăng chi phí khi chính sách thay đổi

Khi thuế TNCN hoặc tỷ lệ đóng bảo hiểm tăng, doanh nghiệp phải bù thêm chi phí để giữ nguyên mức lương Net đã cam kết.

• Phức tạp trong kế toán – tiền lương

Bộ phận kế toán bắt buộc phải thực hiện quy đổi Net sang Gross để kê khai thuế và bảo hiểm. Quá trình này dễ phát sinh sai sót nếu không kiểm soát tốt.

>>> Xem thêm:

• Coaching Và Mentoring: Ưu Nhược Điểm Và Cách Áp Dụng Hiệu Quả
• Quy Trình Xử Lý Kỷ Luật Lao Động Đúng Luật Doanh Nghiệp Cần Biết
• Mẫu Phụ Lục Hợp Đồng Lao Động
• Không Có Hợp Đồng Lao Động Có Được Hưởng BHXH Không?
• Hướng Dẫn Quyết Toán Thuế TNCN Cuối Năm Đúng Quy Định
• OKR Là Gì? Khác Gì So Với KPI?

5. Quy đổi lương Net sang Gross (Gross-up)

Doanh nghiệp trả lương Net không được lấy tiền thực nhận làm căn cứ đóng BHXH, mà phải xác định lại mức lương trước khấu trừ tương ứng theo đúng quy định.

Nguyên tắc quy đổi thực hiện theo Luật Thuế TNCN và hướng dẫn tại Thông tư 111/2013/TT-BTC:

Bước 1: Xác định thu nhập làm căn cứ quy đổi

Thu nhập quy đổi = Lương Net − Các khoản giảm trừ + Các khoản trả thay

Bước 2: Xác định thu nhập tính thuế

Áp dụng bảng thuế suất lũy tiến từng phần để xác định thu nhập trước thuế.

Bước 3: Xác định lương Gross

Lương Gross = Thu nhập tính thuế + Các khoản giảm trừ + BHBB

Lưu ý: Từ ngày 01/07/2025, Luật BHXH 2024 tiếp tục quy định tiền lương tháng đóng BHXH bao gồm mức lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác xác định được mức tiền cụ thể. Việc quy đổi cần chính xác để tránh bị truy thu.

6. Doanh nghiệp nên lựa chọn hình thức nào?

6.1. Đối với doanh nghiệp

Khuyến nghị: Nên áp dụng lương Gross. Đây là phương án an toàn, minh bạch và dễ quản trị, giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát chi phí và hạn chế rủi ro pháp lý.

Trường hợp đặc biệt: Lương Net chỉ nên áp dụng cho chuyên gia nước ngoài hoặc vị trí then chốt, kèm theo quy định rõ trong hợp đồng về trách nhiệm chi trả khi chính sách thuế, bảo hiểm thay đổi.

6.2. Đối với người lao động

Người lao động nên ưu tiên đàm phán lương Gross để:

• Chủ động kiểm soát mức đóng BHXH.
• Đảm bảo quyền lợi lâu dài về bảo hiểm và an sinh xã hội.
• Tránh rủi ro doanh nghiệp đóng bảo hiểm ở mức thấp không phản ánh đúng thu nhập thực tế.

7. Lưu ý khi ký kết hợp đồng lao động

Để hạn chế rủi ro tranh chấp, hợp đồng lao động cần:

• Ghi rõ hình thức lương: Lương Gross hay lương Net.
• Quy định cụ thể căn cứ đóng bảo hiểm: nếu trả lương Net, cần nêu rõ doanh nghiệp chịu trách nhiệm đóng BHXH, BHYT, BHTN theo mức lương quy đổi.
• Thực hiện bảng kê trả lương hàng tháng: thể hiện đầy đủ mức lương Gross, các khoản khấu trừ và số tiền thực nhận, đảm bảo minh bạch và tuân thủ quy định về trả lương.

Việc lựa chọn trả lương Gross hay lương Net không đơn thuần là vấn đề con số, mà là quyết định quản trị gắn chặt với tuân thủ pháp luật và chiến lược nhân sự dài hạn.

Trong bối cảnh pháp luật lao động, bảo hiểm và thuế ngày càng siết chặt, trả lương Gross vẫn là phương án phù hợp và an toàn cho đa số doanh nghiệp. Đối với người lao động, hiểu đúng bản chất của hai hình thức trả lương sẽ giúp bảo vệ quyền lợi trước mắt và lâu dài.

>>> Tham khảo thêm:

• Top 03 Trung Tâm Đào Tạo Hành Chính Nhân Sự Tốt Nhất Hiện Nay
• TOP 5+ Khóa Học Hành Chính Nhân Sự Online Tốt Nhất Hiện Nay
• Học Hành Chính Nhân Sự Tại Hà Nội Ở Đâu Uy Tín Và Chất Lượng?

Hy vọng rằng qua bài phân tích chi tiết của Kỹ Năng CB sẽ giúp bạn hiểu rõ nội dung về Doanh Nghiệp Nên Trả Lương GROSS Hay Lương NET?

Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào khác về nhân sự, đừng ngần ngại để lại bình luận bên dưới để cùng thảo luận và giải đáp! Chúc bạn thành công!

Từ khóa: lương net; lương net là gì; lương net và gross; tính lương net; lương gross và lương net; quy đổi lương net sang gross; cách tính lương net; chuyển lương net sang gross; phân biệt lương net và gross; tính lương net từ gross; lương gross; lương gross là gì; lương gross sang net; tính lương gross sang net