So Sánh Cách Tính Thuế TNCN Trước Và Sau Luật 109/2025/QH15

5/5 - (1 bình chọn)

So sánh cách tính thuế TNCN trước và sau Luật 109/2025/QH15 là nội dung đặc biệt được quan tâm trong giai đoạn áp dụng chính sách thuế mới. Khi có sự thay đổi về luật, không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến số thuế phải nộp, mà còn tác động đến cách tính lương, khấu trừ thuế và quyết toán thuế TNCN hằng năm.

Hãy cùng Kỹ Năng CB phân tích toàn diện để hiểu đúng, tính đúng theo luật mới sẽ giúp người nộp thuế tránh rủi ro sai sót và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

I. Luật 109/2025/QH15 có gì mới? Ảnh hưởng thế nào đến cách tính thuế TNCN?

Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 theo Luật số 109/2025/QH15, được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, được xem là một trong những cuộc cải cách quan trọng nhất về chính sách thuế trong nhiều năm trở lại đây.

Những điểm mới đáng chú ý của Luật Thuế TNCN 2025 tập trung vào giảm gánh nặng thuế, mở rộng diện miễn thuế và chuyển đổi số toàn diện trong quản lý thuế.

a. Cải cách mạnh mức giảm trừ gia cảnh và biểu thuế TNCN

Một trong những thay đổi được người lao động quan tâm nhất là việc điều chỉnh lại mức giảm trừ và biểu thuế lũy tiến theo hướng sát thực tế hơn.

Cụ thể, Luật 109/2025/QH15:

– Nâng đáng kể mức giảm trừ gia cảnh, phản ánh đúng chi phí sinh hoạt và mức sống hiện nay với mức giảm trừ cá nhân là 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm), giảm trừ cho người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng/người.

– Rút gọn biểu thuế lũy tiến từng phần từ 7 bậc xuống còn 5 bậc với độ giãn cách hợp lý, giúp hệ thống thuế:

Dễ hiểu hơn
Dễ áp dụng hơn
Giảm áp lực thuế cho nhóm thu nhập trung bình và trung bình khá

>>>>>>> Xem nhiều: Học hành chính nhân sự tại Hà Nội

b. Nâng ngường miễn thuế cho thu nhập từ kinh doanh

Luật Thuế TNCN 2025 tạo ra một thay đổi mang tính đột phá đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, bao gồm cả kinh doanh online, kinh doanh trên nền tảng số.

Theo quy định mới:

Doanh thu từ hoạt động kinh doanh ≤ 500 triệu đồng/năm sẽ không phải nộp thuế TNCN và thuế GTGT

Ngưỡng này được nâng đáng kể so với quy định trước đây

Tác động thực tế:

Phần lớn hộ kinh doanh nhỏ lẻ được giảm hoặc miễn hoàn toàn nghĩa vụ thuế
Giảm áp lực kê khai – nộp thuế
Tạo động lực phục hồi và mở rộng hoạt động kinh doanh sau giai đoạn nhiều biến động

c. Đưa tài sản số và vàng miếng vào diện quản lý thuế

Để thích ứng với sự phát triển nhanh của kinh tế số, Luật Thuế TNCN 2025 lần đầu tiên xác lập rõ khung pháp lý đối với các loại tài sản mới.

Theo đó, thu nhập từ (phía dưới) được xác định là thu nhập chịu thuế theo quy định của pháp luật:

Chuyển nhượng tài sản số
Giao dịch tiền mã hóa
Chuyển nhượng vàng miếng

Ý nghĩa của quy định này:

Hạn chế thất thu thuế trong các giao dịch phi truyền thống
Tăng tính minh bạch và công bằng trong hệ thống thuế
Giúp cá nhân đầu tư yên tâm hơn nhờ có hành lang pháp lý rõ ràng

d. Chuyển đổi số toàn diện trong quản lý và quyết toán thuế

Luật 109/2025/QH15 gắn liền với lộ trình chuyển đổi số toàn diện ngành Thuế, thay đổi căn bản cách người dân thực hiện nghĩa vụ thuế.

Những điểm nổi bật gồm:

Bắt buộc sử dụng chứng từ khấu trừ thuế điện tử
Xác thực người nộp thuế thông qua mã định danh cá nhân
Cơ quan Thuế quản lý dữ liệu theo thời gian thực (real-time)

Đối với người nộp thuế:

Có thể quyết toán, hoàn thuế TNCN không giấy tờ
Thực hiện dễ dàng qua ứng dụng eTax Mobile
Giảm thời gian, chi phí và sai sót thủ tục hành chính

II. Cách tính thuế TNCN trước và sau Luật 109/2025/QH15

Về cơ bản, công thức tổng quát tính thuế TNCN không thay đổi, tuy nhiên các biến số đầu vào đã được làm mới hoàn toàn.

Công thức : Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế x Thuế suất

Trong đó:

Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế – Các khoản giảm trừ
Các khoản giảm trừ chủ yếu gồm: giảm trừ gia cảnh, bảo hiểm bắt buộc, từ thiện – nhân đạo.

♦ Trước Luật 109/2025/QH15: Người nộp thuế sử dụng mức giảm trừ gia cảnh cũ (11 triệu đồng cho bản thân, 4.4 triệu đồng/tháng cho người phụ thuộc) và áp dụng biểu thuế lũy tiến 7 bậc dày đặc. Điều này khiến những người có thu nhập trung bình khá nhanh chóng rơi vào các bậc thuế cao (20% – 25%).

♦ Sau Luật 109/2025/QH15: Các khoản giảm trừ được đẩy lên cao (15,5 triệu đồng cho bản thân, 6,2 triệu đồng/tháng cho người phụ thuộc). Đồng thời, biểu thuế mới được thiết kế lại, giúp số thuế phải nộp hàng tháng giảm đi đáng kể so với trước đây trên cùng một mức lương.

>>> Xem thêm:

III. So sánh chi tiết cách tính thuế TNCN trước và sau Luật 109/2025/QH15

Sự chuyển dịch từ hệ thống thuế cũ sang Luật Thuế TNCN 2025 không chỉ đơn thuần là việc thay đổi các con số, mà là một cuộc tái cấu trúc toàn diện nhằm giảm áp lực cho người nộp thuế.

a. Bảng đối chiếu so sánh các thông số cơ bản được cấp nhật theo Luật 109/2025/QH15

Tiêu chí so sánh	Quy định cũ (Trước 2026)	Theo Luật số 109/2025/QH15	Lợi ích cho người nộp thuế
Giảm trừ bản thân	11 triệu đồng/tháng	15,5 triệu đồng/tháng	Tăng thêm 4,5 triệu đồng thu nhập không chịu thuế mỗi tháng.
Giảm trừ người phụ thuộc	4,4 triệu đồng/người/tháng	6,2 triệu đồng/người/tháng	Hỗ trợ chi phí nuôi dưỡng, giáo dục sát với thực tế lạm phát.
Biểu thuế lũy tiến	7 bậc (Dày đặc, hẹp)	5 bậc (Giãn biên độ)	Hạn chế tình trạng nhảy bậc thuế khi thu nhập tăng nhẹ.
Doanh thu hộ kinh doanh	Trên 100 triệu đồng/năm	Trên 500 triệu đồng/năm	Miễn thuế cho đa số cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ, Online.
Chứng từ thuế	Giấy hoặc Điện tử rời rạc	100% Điện tử có mã QR	Minh bạch, dễ dàng quyết toán và hoàn thuế qua ứng dụng.

b. Sự thay đổi bước ngoặt của biểu thuế lũy tiến

♦ Luật 109/2025/QH15 chính thức chuyển đổi từ 7 bậc thuế xuống còn 5 bậc. Theo quy định cũ, khoảng cách giữa các bậc rất hẹp (ví dụ bậc 2 và bậc 3 chỉ cách nhau vài triệu đồng thu nhập).

♦ Theo quy định mới, các bậc thuế trung gian (từ bậc 2 đến bậc 4) đã được kéo giãn biên độ thu nhập một cách đáng kể. Nhóm cá nhân có thu nhập từ lương ở mức 30 – 60 triệu đồng/tháng (nhóm trụ cột kinh tế), giảm được từ 10% đến 15% tổng số thuế phải nộp so với trước đây.

♦ Luật 109/2025/QH15 bắt buộc sử dụng mã định danh cá nhân làm mã số thuế, giúp hệ thống tự động nhận diện quan hệ gia đình qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

IV. Ví dụ tính thuế TNCN trước và sau Luật 109/2025/QH15

Tình huống: Giả sử ông Nguyễn Văn A là nhân viên cấp quản lý tại một doanh nghiệp ở TP.HCM, có thu nhập lương hàng tháng là 40.000.000 VNĐ (đã trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc như BHXH, BHYT, BHTN). Ông A có đăng ký 01 người phụ thuộc (con nhỏ).

1. Tính theo quy định cũ (Trước năm 2026)

Tổng mức giảm trừ: 11.000.000 (bản thân) + 4.400.000 (1 người phụ thuộc) = 15.400.000 VNĐ
Thu nhập tính thuế: 40.000.000 – 15.400.000 = 24.600.000 VNĐ

Số thuế TNCN phải nộp (áp dụng theo biểu thuế 7 bậc):

Bậc 1 (5%): 5.000.000 x 5% = 250.000 VNĐ
Bậc 2 (10%): (10.000.000 – 5.000.000) x 10% = 500.000 VNĐ
Bậc 3 (15%): (18.000.000 – 10.000.000) x 15% = 1.200.000 VNĐ
Bậc 4 (20%): (24.600.000 – 18.000.000) x 20% = 1.320.000 VNĐ

→ Tổng cộng thuế TNCN phải nộp là: 3.270.000 VNĐ

2. Tính theo Luật số 109/2025/QH15 (Năm 2026)

Tổng mức giảm trừ mới: 15.500.000 (bản thân) + 6.200.000 (1 người phụ thuộc) = 21.700.000 VNĐ
Thu nhập tính thuế mới: 40.000.000 – 21.700.000 = 18.300.000 VNĐ

Số thuế TNCN phải nộp (Áp dụng biểu thuế 5 bậc mới):

Bậc 1 (5%): 10.000.000 x 5% = 500.000 VNĐ
Bậc 2 (10%): (18.300.000 – 10.000.000) x 10% = 830.000 VNĐ

→ Tổng cộng thuế TNCN phải nộp là: 1.330.000 VNĐ/tháng

Từ 2 trường hợp trên, có thể nhận thấy và kết luận rằng:

Số thuế tiết kiệm được: 3.270.000 – 1.330.000 = 1.940.000 VNĐ/tháng.
Tỷ lệ giảm thuế: Giảm gần 60% số thuế phải nộp so với quy định cũ.
Thu nhập khả dụng: Mỗi năm, ông A sẽ giữ lại thêm được hơn 23.000.000 VNĐ – một khoản ngân sách không nhỏ để đầu tư cho giáo dục, bảo hiểm hoặc nâng cao chất lượng cuộc sống gia đình.

>>> Xem thêm:

V. Người lao động – HR – Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi áp dụng thuế TNCN mới?

Sự chuyển đổi sang Luật Thuế TNCN 2025 không chỉ đơn thuần là thay đổi con số trên phần mềm kế toán mà là một cuộc cách mạng về quản lý dữ liệu.

a. Đối với người lao động

♦ Cập nhật mã định danh cá nhân: Điều kiện tiên quyết để hệ thống Tổng cục Thuế tự động ghi nhận người phụ thuộc. Nếu thông tin CCCD gắn chip chưa được đồng bộ với mã số thuế, các mức giảm trừ mới có thể không được áp dụng kịp thời.

♦ Kiểm tra chứng từ điện tử: Yêu cầu doanh nghiệp cung cấp chứng từ khấu trừ thuế TNCN điện tử thay cho bản giấy nhằm thực hiện hoàn thuế online thông qua ứng dụng eTax Mobile mà không cần đến trực tiếp cơ quan thuế.

♦ Rà soát nguồn thu nhập: Với việc nâng ngưỡng miễn thuế cho cá nhân kinh doanh lên 500 triệu đồng/năm, những bạn làm Freelance hoặc bán hàng Online cần tách bạch dòng tiền để hưởng ưu đãi

b. Đối với bộ phận HR và Kế toán

♦ Cấu trúc lại bảng lương: HR cần chủ động bóc tách các khoản phụ cấp và trợ cấp theo định mức mới của Luật số 109/2025/QH15 để tối ưu hóa thu nhập tính thuế cho nhân viên.

♦ Cập nhật phần mềm tính lương: Biểu thuế 5 bậc và các mức giảm trừ gia cảnh mới cần được lập trình lại chính xác. Sai sót trong giai đoạn chuyển giao này có thể dẫn đến khiếu nại nội bộ hoặc rủi ro bị truy thu khi thanh tra.

♦ Truyền thông nội bộ: Tổ chức các buổi hướng dẫn ngắn để nhân viên hiểu rõ về sự thay đổi của thu nhập ròng (Net), tránh những hiểu lầm không đáng có về chính sách lương thưởng mới.

c. Đối với doanh nghiệp

♦ Tận dụng chính sách thuế để giữ chân nhân sự: Khi số thuế phải nộp giảm đi, thu nhập thực tế của nhân viên tăng lên mà doanh nghiệp không phát sinh thêm chi phí lương.

♦ Đầu tư hệ thống quản lý thuế số: Việc chuyển hẳn sang chứng từ điện tử và kết nối cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế không chỉ là nghĩa vụ mà còn giúp minh bạch hóa tài chính doanh nghiệp, giảm thiểu sai sót trong các kỳ quyết toán năm.

VI. FAQ – Câu hỏi thường gặp

1. Nếu có thu nhập từ 2 nơi trở lên, việc tính giảm trừ gia cảnh sẽ như thế nào?

Theo quy định mới nhất, nguyên tắc giảm trừ gia cảnh vẫn được duy trì tính thống nhất để tránh trùng lặp. Cụ thể:

Đối với giảm trừ bản thân: Chỉ được lựa chọn tính giảm trừ tại một nơi chi trả thu nhập duy nhất trong kỳ tính thuế.
Đối với người phụ thuộc: Phải đăng ký giảm trừ tại nơi mà bạn đã đăng ký giảm trừ cho bản thân. Với hệ thống quản lý bằng mã định danh cá nhân, việc kê khai trùng lặp người phụ thuộc ở hai nơi khác nhau sẽ bị hệ thống tự động phát hiện và từ chối.

2. Thu nhập từ tiền lãi tiết kiệm ngân hàng có còn được miễn thuế không?

Đây là câu hỏi mà nhiều cá nhân có khoản tích lũy đặc biệt quan tâm. Trong Luật Thuế TNCN 2025, Chính phủ tiếp tục duy trì chính sách miễn thuế TNCN đối với lãi tiền gửi tiết kiệm tại các tổ chức tín dụng. Điều này nhằm khuyến khích người dân tích lũy và luân chuyển dòng vốn trong hệ thống ngân hàng chính thống, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô.

3. Tiền thưởng Tết 2026 sẽ tính theo luật cũ hay luật mới?

Vì Luật số 109/2025/QH15 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, nên các khoản thu nhập phát sinh trong năm 2026 (bao gồm cả thưởng Tết âm lịch 2026) sẽ được áp dụng mức giảm trừ 15,5 triệu đồng và biểu thuế 5 bậc mới.

>>> Tham khảo thêm:

Top 03 Trung Tâm Đào Tạo Hành Chính Nhân Sự Tốt Nhất Hiện Nay
TOP 5+ Khóa Học Hành Chính Nhân Sự Online Tốt Nhất Hiện Nay
Học Hành Chính Nhân Sự Tại Hà Nội Ở Đâu Uy Tín Và Chất Lượng?

Hy vọng rằng qua bài phân tích chi tiết của Kỹ Năng CB sẽ giúp bạn hiểu rõ So Sánh Cách Tính Thuế TNCN Trước Và Sau Luật 109/2025/QH15

Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào khác về nghiệp vụ hành chính nhân sự, đừng ngần ngại để lại bình luận bên dưới để cùng thảo luận và giải đáp! Chúc bạn thành công!